Thám tử tư 01
Thám tử tư 02
Thám tử tư 03
Tư vấn trực tuyến
Tư vấn trực tuyến
Đối tác/ khách hàng
Thám tử - BCI

Luật sư bào chữa làm thế nào để có sức thuyết phục

Cập nhật: 27/5/2009 | 9:23:40 AM

“Làm sao bào chữa có sức thuyết phục trong trường hợp bị cáo phạm tội đặc biệt nghiêm trọng hoặc có nhiều tiền án tiền sự?”.

Đó là chuyên đề pháp luật tố tụng hình sư được Đoàn Luật sư TP.HCM tổ chức tại Học viện Hành chính quốc gia vào ngày 23/2/2008 vừa qua, với sự tham gia phát biểu tranh luận sôi nổi của các luật sư. Tại diễn đàn, nhiều ý kiến, trao đổi kinh nghiệm và phản biện được đặt ra, đã góp phần định hướng tích cực cho hoạt động bào chữa của các luật sư trong các vụ án hình sự phức tạp. Mặc dù đã có nhiều ý kiến khác nhau về nội dung này, nhưng chúng tôi vẫn rất mong được tiếp tục chia sẽ từ các luật sư đồng nghiệp thông qua diễn đàn của Bản Tin Luật Sư.

 

Bào chữa là một trong những chức năng quan trọng không thể thiếu trong quá trình tiến hành giải quyết các vụ án hình sự nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo. Luật sư là người bào chữa chuyên nghiệp nhằm giúp cho bị can, bị cáo thực hiện quyền bào chữa của mình theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế không ít những vụ án gây khó khăn lúng túng cho luật sư từ nhiều nguyên nhân khác nhau, nhất là các vụ án bị cáo phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, có khung hình phạt cao nhấthoặc bị cáo có nhiều tiền án, tiền sự... Tại diễn đàn, có hai vấn đề được ban tổ chức đặt ra để các luật sư tranh luận là: “Không thể bào chữa được”“Bào chữa được thậm chí có thể bào chữa hay”.

Quan điểm thứ nhất: “Không thể bào chữa được“. Hầu hết không có luật sư nào thể hiện ý kiến thống nhất với quan điểm này, nhưng có một số ý kiến nhưthan phiền về việc áp dụng luật của các cơ quan tiến hành tố tụng còn nhiều điều bất nhất, một luật sư cho rằng việc vận dụng nguyên tắc không được suy đoán tương tự nhưng nội dung trong Bộ Luật Hình sự lại chưa rõ ràng, có những chỗ đánh đồng nhiều hành vi trong cùng một tội danh và khung hình phạt như tội vận chuyển, tàng trữ, mua bán ma túy, nên khi xác định tội danh sẽ gặp vướng mắc bất lợi cho bị cáo, vì thực hiện một trong ba hành vi trên tính chất sẽ ít nghiêm trọng hơn so với khi thực hiện cả ba hành vi.Bên cạnh đó, những điều kiện khách quan còn gây khó khăn cho luật sư về các thủ tục trong quá trình tham gia bào chữa như việc pho to hồ sơ ...

Quan điểm thứ hai: “Bào chữa được thậm chí có thể bào chữa hay” đa số đều được các luật sư ủng hộ, đồng thời trao đổi nhiều kinh nghiệm rất quý báu trong quá trình bào chữa của mình. Một luật sư khẳng định: bào chữa được nhưng phải tập hợp tối đa các tình tiết giảm nhẹ, thu thập chứng cứ một cách tích cực và quan trọng nhất là chuẩn bị bài bào chữa hết sức thuyết phục. Có ý kiến quyết đoán hơn, nếu không tìm ra được tình tiết gỡ tội tại điều 46 (BLHS) vẫn “cãi” được nếu khai thác và có khả năng vận dụng một số các tình tiết khác cũng tại điều này.

Một ý kiến khác: Có thể hoàn toàn bào chữa có sức thuyết phục thông qua kiến thức, trình độ xã hội nhất định của luật sư khi phân tích các yếu tố cấu thành tội phạm (mặt chủ quan). Ngoài ra luật sư còn phải biết cách “trả giá” với viện kiểm sát (?!). Một luật sư khác bổ sung: khả năng và nhiệm vụ thuyết phục của luật sư không chỉ với viện mà còn với cả hội đồng xét xử.

Có luật sư hùng hồn hơn khi tự nhận thấy mình đã bào chữa thuyết phục thông qua việc giới thiệu một số vụ án điển hình đã tham gia bào chữa cho bị cáo phạm tội đặc biệt nghiêm trọng mà ông cho rằng mình đã thành công như vụ án về tội phá hủy tài sản quốc gia, tội giết người, tội tham ô...

Ngoài ra, một số các luật sư còn đưa một số giải pháp bào chữa được như nắm vững yếu tố tâm lý xã hội và vận dụng niềm tin nội tâm, đấu lý chứ không ngụy biện, thái độ cương quyết hùng biện nhưng không quá khích, tuân thủ các nguyên tắc và thực hiện suy đoán vô tội. Nếu hồ sơ chưa có tình tiết giảm nhẹ thì luật sư cần tạo ra tình tiết giảm nhẹ (vận động bị cáo và gia đình bồi thường thiệt hại, vận động bị hại bãi nại...).

Cùng với một số ý kiến tập trung ở hai quan điểm trên, Luật sư Nguyễn Đăng Liêm nêu chính kiến của mình một cách cụ thể khi nhận định về nội dung chuyên đề với cái nhìn bao quát hơn, ông cho rằng: Khái niệm “bào chữa được”“không bào chữa được” rộng quá. Đều có thể bào chữa được nếu luật sư biết khai thác “sơ hở” của thẩm phán, viện kiểm sát, cơ quan điều tra, đồng thời phải dựa trên một số quan điểm phục vụ thân chủ hết mình, chứ không phải vượt qua luật pháp để bào chữa, đó là sự kết hợp thực tiễn cuộc sống và luật pháp.Phải tiếp cận tìm hiểu hòan cảnh thân chủ (động cơ ý thức hoàn cảnh phạm tội...), việc nghiên cứu tình tiết giảm nhẹ chỉ là điều kiện cuối cùng để sử dụng. Quan trọng nhất là khả năng lý luận chứng minh tội phạm, và khả năng hùng biện. Ông nói: “cải” ở tòa là một cuộc đấu tranh quyết liệt.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến không đồng nhất với hai quan điểm chủ đề ban tổ chức nêu, Luật sư Trần Cẩm Chương ý kiến: Nếu viện kiểm sát nhận định hồ sơ đúng thì quan điểm của viện kiểm sát và luật sư phải cùng thống nhất trên cơ sở pháp luậtvà làm sáng tỏ chân lý, luật sư không nên tranh luận tội danh nếu hồ sơ chuẩn xác theo nhận định của viện. Theo ông, không nhất thiết cứ phải đối lập với viện kiểm sát, nếu tiếp tục cãi sẽ sa đà vào ngụy biện. Cãi được hay không cãi được phụ thuộc vào hồ sơ vụ án, cần xem xét khía cạnh thực tế của tội phạm, hoàn cảnh phạm tội, nguyên nhân phạm tội. Ông nói: “Theo tôi, người luật sư giỏi phải chứng minh được cái sai của viện kiểm sát và bào chữa phải căn cứ vào hồ sơ chứ không tạo dựng hồ sơ”.

Phản biện với ý kiến của Luật sư Chương về quan điểm đối với viện kiểm sát khi bào chữa, Luật sư Tư Thúc nói: Bào chữa phải theo cáo trạng, cần nghiên cứu kỹ tội danh viện kiểm sát truy tố, đồng thời xác định ý thức chủ quan và hòan cảnh khách quan của người phạm tội để tìm ra cơ sở pháp lý tranh luận với viện kiểm sát khi bào chữa.

Phát biểu ý kiến kết luận, Luật sư Nguyễn đăng Trừng, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP.HCM nhận định: “Là luật sư phải bào chữa đúng luật, không cải bừa. Nghĩa vụ của luật sư là tận tâm không phụ thuộc vào kết quả. Luật sư hình sự dù ở trường hợp khó bao nhiêu vẫn bào chữa được, thậm chí bào chữa hay và đó là niềm tin có cơ sở!”.

(Nguồn tin: Luậ Sư Toàn Quốc)